Trzy lata za kołem podbiegunowym. Podróże za kamieniem

Akademik Aleksandr Jewgienjewicz Fersman (1883–1945) — słynny rosyjski przyrodnik, mineralog, jeden z ojców geochemii, rzeczywisty członek i wiceprezydent Akademii Nauk, "poeta kamienia", według definicji Aleksieja Tołstoja, — stoi w jednym rzędzie z najwybitniejszymi przedstawicielami światowej nauki. Książka "Trzy lata za Kołem Podbiegunowym" poświęcona jest badaniu Półwyspu Kolskiego i masywu górskiego Chibiny. Te trzy lata przypadły na 1920–1922 r.— czas, kiedy kraj ledwo zaczynał radzić sobie z konsekwencjami wojny domowej. "Rozbudzić zmęczoną młodzież" — taki cel stawiał Fersman, przygotowując do wydania tę książkę. Dla samego uczonego Chibiny stały się szczególnym miejscem, ich badaniom poświęcił bez mała dwie dekady swojego życia. Książka "Wspomnienia o kamieniu", jak pisał sam A. E. Fersman, to "historia całego życia, historia swoistej miłości do przyrody, poszukiwania odpowiedzi na naturalne tajemnice przez prawie pięćdziesiąt lat". W krótkich szkicach autor opowiada o poszukiwaniach i początkach różnych minerałów — od wydobywanych tysiącami ton do historycznych kamieni, takich jak słynny diament "Szach". Tytuł trzeciej książki, zawartej w tym wydaniu, — "Podróże za kamieniem" — mówi sam za siebie. Lata spędzone w licznych ekspedycjach i tysiące przebyte kilometrów w poszukiwaniu minerałów i kamieni szlachetnych zmieściły się w tych historiach. A. E. Fersman opowiada o badaniach i wyprawach, zaczynając od młodości i kończąc na czasie, kiedy był już uznawanym akademikiem i znanym na cały świat uczonym-mineralogiem.