Smutek Szatana

Powieść «Smutek Szatana» Marii Corelli (taki dźwięczny pseudonim przyjęła Angielka Mary MacKay) została opublikowana w 1895 roku i stała się jednym z największych wydarzeń literackich epoki wiktoriańskiej. Osiągnęła ogromny sukces u czytelników, bijąc wszelkie możliwe rekordy sprzedaży. Kiedy na pisarkę rzucili się krytycy, wsparł ją Oscar Wilde, którego powieść «Portret Doriana Graya», napisana pięć lat wcześniej, w dużej mierze wyprzedzała pojawienie się «Smutku Szatana». Odnosząc się do popularnego wątku o umowie z diabłem, Maria Corelli stworzyła jeden z najbardziej kontrowersyjnych wizerunków Szatana w literaturze światowej: w jej powieści to bohater, który nie pragnie zła, ale je czyni, kusi ludzi, ale żyje nadzieją, że pokonają swoje pragnienia i przestaną grzeszyć. Czytelników czekają nietypowe zwroty akcji i fantasmagoryczny finał. Interesujące jest to, że pierwsze rosyjskojęzyczne wydanie powieści (1903) ukazało się pod nazwiskiem Brama Stokera, autora powieści o Drakuli. W wyniku tego błędu w Rosji autorstwo «Smutku Szatana» przez długi czas przypisywano Stokerowi. W dzisiejszych czasach powieść Marii Corelli zyskała zasłużone uznanie jako klasyka europejskiej mistyki.