Psychologia mas

Masy ludzkie, ogarnięte jakąś ideą, od dawna pojawiały się na arenie historii. Jednak to dopiero od początku epoki wielkich rewolucji masy stały się samodzielną siłą polityczną, zdolną do obalania jednej władzy i ustanawiania innej. Od zwyczajnych uczestników zawodów politycznych różniło je wszystko: liczebność, skład, sposób myślenia, zdolność do samoorganizacji i działania bez wyraźnego lidera. Z masami należało rozmawiać w ich języku, dogadywać się według ich zasad, ale zrozumienie tego języka i opanowanie zasad w szalonym rytmie historycznych przemian udawało się nielicznym.
Od czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej minęło niemal sto lat, zanim w myśli społecznej i filozoficznej Francji pojawiły się pierwsze, choćby ogólne, zarysy doktryn o psychologii mas ludowych. Jedno z dzieł na ten temat, "Psychologia mas", jest autorstwa Gustave'a Le Bona. Książka ukazała się w 1895 roku i od tego czasu rozeszła się w milionowych nakładach, chociaż sam autor nazywał ją jedynie krótkim podsumowaniem, rezumé swoich badań.
Czytając książkę, łatwo zrozumieć, że autor wyraźnie skromnie się ocenił - ideowy i treściowy wymiar jego pracy urzeka, na ponad stu stronach zamieścił pełne wyłożenie właściwości i cech mas ludowych, tłumu jako kolektywnego podmiotu.