Miłość i śmierć. Rosyjska proza gotycka

Stulecie rosyjskiej noweli gotyckiej — taki podtytuł można byłoby nadać zbiorowi, który łączy tak różne nazwiska autorów. Wydanie otwiera „Makovnica Lafterta” A. Pogorelskiego, która uznawana jest za pierwsze w literaturze krajowej dzieło z mistycznym wątkiem, a kończy się opowiadaniem A. Grina „Szary samochód”. Gotyka wchodzi w modę na początku XIX wieku. Orientując się na europejskich wzorcach i sięgając do narodowych podań i legend, rosyjscy pisarze lat 1820—1830 oddali hołd temu gatunkowi. Wśród nich są A. S. Puszkin i N. W. Gogol, A. A. Bestużew-Marlinski i W. F. Odojewski. Żywioł nadprzyrodzonego, istoty z innego świata — duchy, czarownicy, zmarli, upiory i inne nieczystości — wypełniają strony książek. Ale i później zainteresowanie tajemniczym, irracjonalnym, fantastycznym w literaturze rosyjskiej nie wygasło, o czym świadczą dzieła A. K. Tołstoja, I. S. Turgieniewa, N. S. Leskowa i innych autorów. Nowa fascynacja mistyką przypadła na Srebrny Wiek, kiedy swoje dzieła tworzyli A. I. Kuprin, F. Sołogub, L. N. Andriejew i inni. Szeroko znane dzieła prozy gotyckiej sąsiadują na stronach zbioru z rzadko publikowanymi utworami.