Lytbydr. Dzienniki, dialogi, proza

Lytbydr — swoistego rodzaju autobiografia Antona Nosika, stworzona przez Wiktorię Mochałową i Elenę Kallo na podstawie zapisków dziennikowych, publicystyki, transkrypcji wywiadów i dialogów Antona. Znalezione w jednej przestrzeni książki, podzielone tematycznie na dzieciństwo, rodzinę, Izrael, narodziny rosyjskiego internetu, Wenecję, protesty i politykę, charytatywność, rosyjskie media, dziesiątki i setki rozproszonych tekstów Antona przekształcają się w jednolitą narrację o życiu i śmierci unikalnej osoby, tak wyrazistej i znaczącej, że rzeczywistą rolę, jaką odegrał w naszym społeczeństwie, będziemy musieli rozważać jeszcze przez wiele lat. Każdy rozdział jest poprzedzony wstępem jednego z przyjaciół Antona, literatów i działaczy społecznych: Pawła Peppershteina, Demiana Kudriavcewa, Arsena Rewazowa, Gleb Smirnova, Jewgienii Albac, Dmitrija Bykowa, Lwa Rubinsteina, Katarzyny Gordiejewej. W wydaniu zawarte są fotografie z rodzinnego archiwum. Żyję swoje życie tak, jak uważam za słuszne — bez oglądania się na wszystkich donosicieli, katów i wartowników, którym może się to nie podobać. Mam bloga, na którym piszę to, co myślę, i publicznie wyrażam swoje myśli tak, jak uważam za właściwe. Być może ta wolność ma swoją cenę. Być może będę musiał zapłacić tę cenę. Wśród moich przyjaciół i znajomych są ludzie, którzy już zapłacili — a mogli przecież w porę uciec. Ale szanuję ich wybór. I przez wiele lat, patrząc na te przykłady, zadawałem sobie pytanie, jak postąpiłbym ja sam, będąc na ich miejscu — gdy zagrożenie represjami już zostało ogłoszone, ale jeszcze się nie zmaterializowało. Odpowiedzi w mojej głowie były różne, ale z jednym wspólnym wnioskiem: w swoim jedynym życiu nie jestem gotów poświęcić wolności na rzecz bezpieczeństwa. I nie jestem gotów dokonać — nawet w imię tego bezpieczeństwa — żadnego czynu, po którym przestałbym szanować siebie. Stukot w drzwi może się rozlegać w dowolnym dniu. I trzeba po prostu być na to gotowym. Jestem — gotowy. Anton Nosik