Notatki żandarma

Aleksandr Iwanowicz Spiridowicz (1873–1952) — jeden z najbardziej znanych żandarmów przedrewolucyjnej Rosji. Generał-major Oddzielnego korpusu żandarmów, szef cesarskiej ochrony pałacowej, autor książek o rosyjskim ruchu rewolucyjnym, Spiridowicz odegrał znaczącą rolę w rozwoju krajowej historii i później posłużył jako prototyp postaci w retro-detektywach. Jego fascynujące wspomnienia obejmują długi okres czasu — od wstąpienia do korpusu kadetów do wydarzeń z 1905 roku — i dają możliwość poznania szczegółów dotyczących pracy carskej ochrony, jej tajnej agentury i walki z podziemnymi organizacjami terrorystycznymi. W tej historycznej opowieści pojawiają się liczni uczestnicy życia społeczno-politycznego końca XIX — początku XX wieku, zarówno zwolennicy rządzącej władzy, jak i rewolucjoniści. Gorliwie wypełniając swój obowiązek, Spiridowicz jednak potrafił odtworzyć w swoich pamiętnikach, napisanych wkrótce po emigracji z Rosji, obiektywny obraz zbliżającej się zguby imperium.