Catherine Wielka

Wśród władców Rosji cesarzowa Katarzyna II, czyli Katarzyna Wielka (1729–1796), zajmuje szczególne miejsce. Niemka z pochodzenia, nie miała żadnych praw dynastycznych do rosyjskiego tronu, zdobyła go w wyniku przewrotu i przez trzydzieści cztery lata samodzielnie i stanowczo rządziła ogromnym imperium. Czas jej panowania nazywa się „złotym wiekiem” rosyjskiej arystokracji. Dwie zwycięskie wojny z Turcją i jedna ze Szwecją, przyłączenie Krymu oraz zagospodarowanie Noworosji, podziały Polski, w wyniku których prawosławne ukraińskie ziemie weszły w skład państwa rosyjskiego, — to także błyskotliwe osiągnięcia „złotego wieku” Katarzyny. Jednak w biografii samej cesarzowej pozostaje wiele zagadek. O wielu z nich — spisku z 1762 roku i prawdziwej roli różnych działających postaci w nim, tajemnicy śmierci cesarza Piotra III oraz jego żony, licznych romansach Katarzyny i jej potajemnym małżeństwie z Potemkinem, jej poglądach na palące problemy rosyjskiej rzeczywistości i realnej polityce w sprawach chłopskich oraz innych kwestiach, korespondencji z filozofami i relacjach z masonami — barwnie i fascynująco, z wykorzystaniem wszystkich zachowanych (w tym archiwalnych) źródeł, opowiada w swojej książce znana badaczka rosyjskiego XVIII wieku Olga Jelisiejeva.